Đội ngũ chúng tôi thường gặp các bạn mở shop quần áo trên sàn thương mại điện tử. Chỉ sau vài tháng, nhiều người đã bắt đầu đau đầu vì giấy tờ. Lúc đầu tiền về đều nên ai cũng nghĩ sổ sách tính sau cũng được. Nhưng khi nhận thông báo từ cơ quan thuế, không ít bạn mới thật sự giật mình. Vì vậy, bài viết này chúng tôi muốn chia sẻ những điều bạn nên nắm ngay từ tháng đầu kinh doanh. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng gợi ý cách hình dung chi phí kế toán để bạn chủ động hơn khi lên kế hoạch tài chính.
Vì sao chủ shop mới thường bối rối với thuế và sổ sách ngay từ tháng đầu
Tình huống chúng tôi gặp nhiều nhất là tiền về từ nhiều kênh cùng lúc. Có shop nhận tiền từ sàn, từ ví điện tử, lại còn nhận chuyển khoản cá nhân. Chủ shop thường không chắc nên ghi doanh thu ra sao.
Kết quả là mọi thứ nằm chung trong một file Excel và dần bị bỏ quên. Khi đó, việc đối chiếu gần như không còn khả thi.
Hậu quả không hề nhẹ. Nộp chậm tờ khai có thể bị phạt hành chính. Số liệu quyết toán lệch nhau thì phải giải trình với cơ quan thuế, và việc giải trình thường tốn thời gian hơn nhiều so với ghi chép đúng ngay từ đầu. Chúng tôi từng gặp một bạn phải ngồi lật lại hơn ba trăm đơn hàng chỉ để đối chiếu một tháng. Bạn ấy nói nếu làm đúng từ đầu thì chỉ mất vài buổi tối mỗi tuần.
Kiến thức nền cho người mới: hộ kinh doanh, doanh nghiệp và nghĩa vụ thuế
Trước hết, hộ kinh doanh và doanh nghiệp không giống nhau về trách nhiệm. Hộ kinh doanh thường do một cá nhân hoặc một nhóm hộ gia đình đứng tên. Doanh nghiệp là pháp nhân tách biệt, có điều lệ và thủ tục đăng ký riêng. Hiểu rõ khác biệt này giúp bạn biết mình đang chịu trách nhiệm đến đâu.
Về thủ tục, hộ kinh doanh thường đơn giản hơn. Tuy vậy, cách tính thuế và mức ngưỡng doanh thu lại khác nhau tùy loại hình. Quy định có thể thay đổi theo từng thời kỳ, nên bạn nên xác nhận lại với cơ quan thuế địa phương trước khi áp dụng.
Các loại thuế người mới hay gặp gồm thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và thuế môn bài. Thuế GTGT đánh trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa. Nghe có vẻ phức tạp, nhưng thực tế bạn chủ yếu cần nắm hóa đơn đầu vào và đầu ra để tính. Thuế môn bài là khoản thu theo năm, không phụ thuộc nhiều hay ít vào doanh thu.
Lịch kê khai cũng quan trọng không kém. Nhiều người không phân biệt được tờ khai nộp theo tháng hay theo quý, nên lỡ hạn lúc nào không hay. Cách đơn giản nhất là ghi sẵn lịch trên điện thoại và đặt nhắc nhở trước vài ngày. Bạn cũng có thể tham khảo các kiến thức đời sống và công cụ hỗ trợ để xây dựng thói quen quản lý công việc gọn gàng hơn.
Người học kế toán nên bắt đầu từ đâu để hiểu quy trình sổ sách thực tế
Nếu bạn định tự làm, hãy bắt đầu từ chứng từ. Một hóa đơn hay phiếu thu chi chính là nguồn gốc của mọi con số. Không có chứng từ thì không có gì để ghi.
Tiếp theo là định khoản, tức là xác định một giao dịch làm tăng hay giảm tài khoản nào. Nghe kỹ thuật, nhưng bạn có thể hình dung giống như ghi nợ và ghi có trong cuốn sổ tay cá nhân. Sau đó, các định khoản được tổng hợp vào sổ cái, và từ sổ cái mới lập được báo cáo tài chính.
Theo kinh nghiệm của đội ngũ chúng tôi, cách học hiệu quả nhất là thực hành trên dữ liệu thật. Lấy hóa đơn và phiếu thu chi của một tháng, rồi tự ghi sổ. Làm xong một lần, bạn sẽ hiểu vì sao người ta hay nói kế toán là nghề của sự kiên nhẫn.
Về phần mềm, hiện có nhiều lựa chọn phổ biến. Người mới nên dùng bản dùng thử để làm quen giao diện trước khi trả phí. Quan trọng nhất là chọn phần mềm có hướng dẫn tiếng Việt và phù hợp với loại hình kinh doanh của mình.
Ví dụ thực tế: ghi sổ doanh thu và chi phí cho một shop bán quần áo online
Giả sử bạn bán quần áo trên hai sàn và có thêm kênh bán trực tiếp qua mạng xã hội. Việc đầu tiên là tách doanh thu theo từng kênh. Nhờ vậy, cuối mỗi tháng bạn biết kênh nào đóng góp nhiều nhất, đồng thời dễ đối chiếu với báo cáo của từng sàn.
Chi phí vận hành gồm tiền nhập hàng, tiền quảng cáo, phí đóng gói và phí vận chuyển. Mỗi khoản nên có chứng từ riêng. Nhiều shop gộp tất cả vào một dòng “chi phí khác”, và đến lúc quyết toán thì không còn biết phần nào được tính vào chi phí hợp lý.
Cuối tháng, hãy đối chiếu số liệu thật cẩn thận. Lấy tổng doanh thu trên sàn so với số tiền thực về tài khoản, rồi trừ đi phí sàn và tiền hoàn hàng. Nếu hai con số lệch nhau, bạn tìm lý do ngay, đừng để dồn sang tháng sau.
Đội ngũ chúng tôi hay nói vui với khách rằng: lệch vài chục nghìn thì chưa sao, nhưng lệch mà không biết vì đâu mới là vấn đề.
Mẹo giữ sổ sách gọn gàng khi tự làm kế toán giai đoạn đầu
Lưu chứng từ điện tử ngay từ ngày đầu. Chụp ảnh hoặc lưu file hóa đơn vào một thư mục cố định. Việc này nghe đơn giản nhưng giúp bạn không phải lục tìm khi cần đối chiếu.
Hãy tách tài khoản ngân hàng cho kinh doanh và chi tiêu cá nhân để dòng tiền không bị trộn lẫn. Đồng thời, ghi chép đều đặn mỗi tuần thay vì dồn đến cuối năm, vì khi đó bạn đã quên gần hết chi tiết.
Đừng chờ đến khi shop đã lớn mới bắt đầu. Thói quen ghi chép tốt thường được hình thành từ những đơn hàng đầu tiên, và làm sớm thì về sau gần như không phải sửa lại nhiều.
Sai lầm thường gặp khi chủ shop mới tự xử lý thuế
Sai lầm phổ biến nhất là không lưu hóa đơn đầu vào. Bạn mua hàng, nhận hóa đơn rồi quên mất, đến khi quyết toán mới tiếc vì không kê khai được chi phí. Số thuế phải nộp vì thế có thể cao hơn mức cần thiết.
Nhầm lẫn giữa doanh thu và lợi nhuận cũng hay gặp. Có shop thấy tiền về nhiều liền nghĩ mình lãi lớn, nhưng khi trừ hết chi phí thì không còn bao nhiêu. Khi tính thuế, cần hiểu đúng căn cứ tính, đừng dựa vào cảm giác.
Bỏ sót kỳ kê khai cũng xảy ra thường xuyên, nhất là khi bạn đang bận bán hàng. Một tờ khai trễ đôi khi kéo theo nhiều tờ khác bị ảnh hưởng.
Khi nào nên cân nhắc thuê dịch vụ kế toán bên ngoài
Dấu hiệu rõ nhất là số lượng giao dịch tăng nhanh. Khi mỗi ngày có hàng chục đơn, việc tự ghi chép dần thành gánh nặng và sai sót cũng nhiều lên theo.
Một dấu hiệu khác là thời gian. Nếu phần lớn thời gian đã dành cho sổ sách mà không còn sức để bán hàng, đó là lúc nên tính đến việc thuê ngoài. Thời gian của chủ shop nên dành cho việc tạo ra doanh thu.
Cuối cùng là khi cần tư vấn về chính sách thuế mới hoặc rủi ro pháp lý. Chính sách thay đổi khá thường xuyên, và một đơn vị chuyên môn sẽ theo dõi thay bạn. Thuê ngoài không có nghĩa là bạn không cần biết gì; bạn vẫn nên hiểu để kiểm tra lại kết quả.
Nếu đang cân nhắc, bạn có thể tham khảo bảng giá dịch vụ kế toán trọn gói tại Kế toán Thuận Việt để có cái nhìn tổng quan về các mức phí. Trước khi đăng ký, bạn cũng nên đọc kỹ hướng dẫn thanh toán để hiểu cách các đơn vị thường thu phí.
Các yếu tố ảnh hưởng đến giá dịch vụ kế toán trọn gói
Giá dịch vụ phụ thuộc chủ yếu vào quy mô doanh thu và số lượng giao dịch mỗi tháng. Shop nhiều đơn sẽ có khối lượng chứng từ lớn hơn, nên mức phí cũng khác.
Loại hình pháp lý và số kỳ kê khai cũng ảnh hưởng. Một hộ kinh doanh kê khai theo quý sẽ có chi phí khác với doanh nghiệp kê khai theo tháng. Mức độ tư vấn và báo cáo đi kèm cũng làm giá thay đổi.
Khi so sánh báo giá, đừng chỉ nhìn con số thấp nhất. Hãy hỏi rõ gói đó bao gồm những việc gì, có tư vấn không và báo cáo gửi theo tần suất nào. Hai gói cùng giá có thể khác hẳn nhau về phạm vi công việc.
Câu hỏi thường gặp
Hộ kinh doanh mới có bắt buộc làm sổ sách không?
Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh có nghĩa vụ ghi chép và lưu giữ sổ sách phù hợp với loại hình và doanh thu. Mức độ chi tiết tùy thuộc ngưỡng doanh thu, nên bạn nên kiểm tra với cơ quan thuế địa phương để chắc chắn.
Người tự học kế toán mất bao lâu để làm được sổ sách cơ bản?
Với người có nền tảng và học đều đặn, khoảng vài tháng là có thể ghi sổ cơ bản cho một shop nhỏ. Điều quan trọng là thực hành với dữ liệu thật, không chỉ đọc lý thuyết.
Dịch vụ kế toán trọn gói thường bao gồm những việc gì?
Thông thường gồm ghi sổ, lập báo cáo, kê khai thuế định kỳ và đôi khi có tư vấn chính sách. Phạm vi cụ thể khác nhau giữa các đơn vị, nên bạn nên yêu cầu bảng mô tả công việc rõ ràng.
Làm sao biết gói dịch vụ kế toán có phù hợp với shop của mình?
Hãy đối chiếu quy mô doanh thu, số lượng giao dịch và loại hình pháp lý của shop với gói đề xuất. Nếu đơn vị tư vấn hỏi kỹ về hoạt động của bạn trước khi báo giá, thường đó là dấu hiệu tốt.
