Gia sư, trung tâm đào tạo và khóa học đều là những lựa chọn quen thuộc mỗi khi ai đó muốn học thêm một kỹ năng mới. Nhưng chọn đúng hình thức phù hợp lại không phải chuyện dễ dàng như nhiều người vẫn nghĩ.
Chúng tôi làm việc trong lĩnh vực giáo dục nhiều năm nay. Chúng tôi gặp đủ kiểu phụ huynh và học viên mỗi tuần. Có người chỉ cần một buổi tư vấn ngắn là quyết định ngay. Có người lại phân vân cả tháng trời, sợ chọn sai rồi tốn tiền mà không hiệu quả.
Trong bài viết này, đội ngũ chúng tôi muốn chia sẻ góc nhìn thực tế về ba hình thức học phổ biến nhất hiện nay. Mục tiêu là giúp bạn tự tin đưa ra quyết định phù hợp với hoàn cảnh của chính mình, chứ không phải nghe theo những lời quảng cáo hoa mỹ rồi thất vọng sau này.
Gia sư riêng: học một kèm một, linh hoạt nhưng cần chọn đúng người
Thuê gia sư riêng là hình thức học lâu đời, vẫn được nhiều gia đình tin dùng đến tận bây giờ. Ưu điểm lớn nhất của cách học này nằm ở sự linh hoạt gần như tuyệt đối. Gia sư có thể điều chỉnh giáo trình theo đúng lỗ hổng kiến thức của từng học viên. Điều này khác hẳn với việc dạy chung một bài cho cả lớp ba mươi người.
Bên mình từng tư vấn cho một phụ huynh có con học lớp 9, mất gốc môn Toán từ năm lớp 7. Nếu cho bé vào một trung tâm luyện thi bình thường ngay lúc đó, bé chắc chắn sẽ đuối sức vì không theo kịp tiến độ chung của lớp. Giải pháp chúng tôi đưa ra là thuê gia sư kèm riêng trong ba tháng, tập trung lấp lại phần kiến thức nền đã mất. Sau đó gia đình mới cho bé chuyển sang học nhóm nhỏ tại trung tâm. Cách làm này giúp bé tự tin hơn hẳn khi quay lại môi trường học đông người.
Tuy nhiên, gia sư riêng cũng có những mặt trái cần cân nhắc kỹ. Chi phí theo giờ của gia sư thường cao hơn học phí trung tâm, nếu tính trên tổng thời lượng học trong một tháng. Chất lượng gia sư cũng không đồng đều, vì phụ thuộc gần như hoàn toàn vào năng lực và cái tâm của một cá nhân. Nếu chọn nhầm người thiếu kinh nghiệm sư phạm, học viên có thể học mãi mà không tiến bộ. Thậm chí có trường hợp còn bị lệch phương pháp học, gây khó khăn hơn về sau.
Vì vậy, khi tìm gia sư cho con, chúng tôi luôn khuyên phụ huynh nên kiểm tra kỹ hồ sơ trước. Nên thử cho gia sư dạy một buổi trước khi ký hợp đồng dài hạn. Bạn cũng nên hỏi rõ gia sư từng dạy những đối tượng học viên nào, kết quả học tập ra sao. Trao đổi thẳng mục tiêu học tập ngay từ buổi đầu tiên sẽ giúp tránh những hiểu lầm không đáng có về sau.
Trung tâm đào tạo: lộ trình bài bản, môi trường thi đua
Khác với gia sư riêng, trung tâm đào tạo thường có chương trình được xây dựng sẵn theo từng cấp độ rõ ràng. Học viên học theo lớp, có bạn bè cùng trang lứa, có không khí thi đua tự nhiên trong mỗi buổi học. Với những bạn dễ mất động lực khi học một mình, đây là môi trường khá phù hợp để duy trì nhịp độ học tập lâu dài.
Một lợi thế khác của trung tâm nằm ở hệ thống quản lý chất lượng bài bản. Hầu hết trung tâm uy tín đều có giáo trình chuẩn hóa, kiểm tra định kỳ và báo cáo tiến độ rõ ràng cho phụ huynh. Nhiều nơi còn ứng dụng phần mềm quản lý trung tâm đào tạo để theo dõi điểm danh, học phí và kết quả học tập một cách minh bạch. Điều này giúp phụ huynh yên tâm hơn hẳn khi gửi con học dài hạn tại một nơi cố định.
Điểm trừ của trung tâm nằm ở tốc độ dạy chung cho cả lớp. Giáo viên buộc phải dạy theo tiến độ chung, khó dừng lại quá lâu để giảng riêng cho một học viên yếu hơn bạn bè. Nếu con bạn mất gốc khá nặng, việc học trung tâm ngay từ đầu đôi khi khiến bé càng thêm áp lực. Bé có thể tự ti vì không theo kịp nhịp học của cả lớp.
Về chi phí, học trung tâm thường rẻ hơn thuê gia sư nếu tính trên mỗi giờ học, bởi học phí được chia đều cho cả lớp đông người. Nhưng nếu con bạn cần kèm sát để bù gấp một môn học đang yếu, mức chi phí rẻ hơn chưa chắc đã mang lại hiệu quả tốt hơn. Thời gian thầy cô dành riêng cho từng học viên trong lớp đông vốn dĩ rất ít.
Khóa học ngắn hạn và khóa học online: phù hợp với ai?
Ngoài gia sư và trung tâm, khóa học ngắn hạn hoặc khóa học online cũng là một lựa chọn đáng cân nhắc. Hình thức này đặc biệt phù hợp với người đi làm hoặc sinh viên có lịch trình bận rộn. Khóa học thường tập trung vào một kỹ năng cụ thể, thời gian học khá cô đọng, chi phí cũng hợp lý hơn so với việc kèm riêng dài hạn.
Chúng tôi nhận thấy nhóm học viên chọn khóa học online thường đã có nền tảng kiến thức nhất định từ trước. Họ cần bổ sung thêm một kỹ năng, ví dụ như luyện phát âm, luyện đề thi, hoặc học thêm một ngoại ngữ mới để phục vụ công việc. Với người mới bắt đầu từ con số không, khóa học online đôi khi thiếu sự kèm cặp sát sao. Học viên dễ bỏ dở giữa chừng nếu không có ai nhắc nhở thường xuyên.
Bên mình từng gặp một anh làm văn phòng, muốn học thêm kỹ năng thuyết trình bằng tiếng Anh trong hai tháng để chuẩn bị cho một đợt phỏng vấn quan trọng. Anh không có thời gian đến trung tâm cố định mỗi tuần, cũng không cần kèm gốc từ đầu vì nền tảng tiếng Anh đã khá ổn. Khóa học online tự chọn giờ học chính là giải pháp hợp lý nhất cho trường hợp của anh lúc đó.
Gia sư, trung tâm đào tạo và khóa học: khi nào nên chọn hình thức nào?
Đây là câu hỏi chúng tôi nhận được nhiều nhất trong các buổi tư vấn hằng tuần. Việc lựa chọn phụ thuộc vào ba yếu tố chính: mục tiêu học tập, ngân sách, và tính cách của người học.
Nếu mục tiêu là lấp gấp một lỗ hổng kiến thức cụ thể trong thời gian ngắn, gia sư riêng thường mang lại hiệu quả cao hơn. Nếu mục tiêu là xây nền tảng dài hạn theo một lộ trình rõ ràng, trung tâm đào tạo sẽ là lựa chọn phù hợp hơn nhiều. Còn nếu bạn chỉ cần bổ sung một kỹ năng nhỏ trong quỹ thời gian eo hẹp, khóa học ngắn hạn là lựa chọn tiết kiệm và thực tế nhất trong ba hình thức này.
Về tính cách, những học viên nhút nhát, ngại phát biểu trước đám đông thường học tốt hơn khi có gia sư riêng. Các em không bị áp lực so sánh với bạn bè xung quanh. Ngược lại, học viên hướng ngoại và thích cạnh tranh lại phát huy tốt hơn hẳn trong môi trường lớp học đông người của trung tâm.
Một trường hợp thực tế đội ngũ từng đồng hành
Cách đây không lâu, đội ngũ chúng tôi hỗ trợ tư vấn cho một gia đình có hai bé sinh đôi, cùng học lớp 8. Điều thú vị là hai bé có tính cách trái ngược nhau hoàn toàn. Một bé rất tự tin, thích học nhóm, luôn muốn được thầy cô gọi lên phát biểu trước lớp. Bé còn lại khá rụt rè, sợ nói sai trước mặt bạn bè cùng lớp.
Chúng tôi gợi ý gia đình cho bé tự tin học tại trung tâm để tận dụng môi trường thi đua sẵn có. Bé rụt rè thì học kèm riêng với gia sư trong sáu tháng đầu, mục đích chính là lấy lại sự tự tin đã mất. Sau nửa năm, bé rụt rè đã sẵn sàng học nhóm nhỏ cùng anh chị em trong nhà. Câu chuyện này cho thấy không có công thức chung nào áp dụng được cho tất cả mọi người. Điều quan trọng nhất vẫn là hiểu rõ con mình thật sự cần gì.
Có nên kết hợp cả gia sư và trung tâm đào tạo cùng lúc?
Nhiều phụ huynh hỏi chúng tôi liệu có nên vừa cho con học trung tâm, vừa thuê thêm gia sư kèm riêng hay không. Câu trả lời là có thể kết hợp được, nhưng cần cân nhắc kỹ về thời gian và ngân sách để tránh gây quá tải cho học viên.
Cách kết hợp phổ biến mà chúng tôi thường thấy hiệu quả là học trung tâm để có lộ trình chính, đồng thời thuê gia sư kèm thêm một đến hai buổi mỗi tuần. Buổi kèm riêng này tập trung củng cố phần kiến thức còn yếu. Cách làm này giúp học viên vừa có môi trường học tập sôi động, vừa được hỗ trợ sát sao ở những chỗ còn hổng kiến thức.
Chúng tôi cũng nhận thấy nhiều trung tâm, kể cả các trung tâm tiếng Anh, đang đầu tư khá bài bản cho việc truyền thông để phụ huynh dễ dàng tìm hiểu thông tin trước khi đăng ký. Chúng tôi từng tìm hiểu cách một số trung tâm anh ngữ triển khai quảng cáo và nhận thấy những nơi đầu tư nghiêm túc vào nội dung tư vấn thường cũng chăm chút chất lượng giảng dạy tương xứng. Đây là một dấu hiệu nhỏ giúp phụ huynh tham khảo khi cân nhắc giữa nhiều lựa chọn.
Làm sao để chọn đúng ngay từ đầu, tránh tốn tiền oan?
Chúng tôi thường khuyên phụ huynh và học viên dành thời gian tìm hiểu kỹ trước khi quyết định. Đừng chọn theo cảm tính hoặc chạy theo quảng cáo hấp dẫn nhất thời. Nhiều gia đình vì nôn nóng nên đăng ký ngay sau một cuộc gọi tư vấn. Đến khi học được vài buổi mới nhận ra hình thức đó không phù hợp, gây lãng phí cả thời gian lẫn tiền bạc.
- Xác định rõ mục tiêu học: lấy gốc, nâng cao hay luyện thi một kỳ thi cụ thể, vì mỗi mục tiêu phù hợp với một hình thức khác nhau.
- Hỏi kỹ về lộ trình, giáo trình và cách đánh giá tiến độ học tập, thay vì chỉ nghe học phí bao nhiêu một tháng.
- Xin học thử hoặc dạy thử một buổi trước khi cam kết đóng học phí dài hạn, dù là gia sư riêng hay trung tâm đào tạo.
Bên cạnh yếu tố chuyên môn, cách một trung tâm hoặc gia sư truyền đạt, quảng bá dịch vụ của mình cũng phần nào phản ánh sự chuyên nghiệp. Chúng tôi từng phân tích cách xây dựng marketing cho trung tâm ngoại ngữ bài bản, và nhận thấy những đơn vị làm nội dung tư vấn tử tế thường cũng đầu tư nghiêm túc cho chất lượng giảng dạy thật sự.
Không có hình thức nào tốt tuyệt đối cho tất cả mọi người. Gia sư riêng phù hợp khi cần kèm sát và lấp gốc nhanh. Trung tâm đào tạo phù hợp khi cần lộ trình bài bản và môi trường thi đua đều đặn. Khóa học ngắn hạn phù hợp khi bạn chỉ cần bổ sung một kỹ năng cụ thể trong quỹ thời gian hạn chế.
Nếu bạn vẫn còn phân vân, đội ngũ Gia Sư Tại Hà Nội luôn sẵn sàng lắng nghe hoàn cảnh cụ thể của bạn. Chúng tôi sẽ đưa ra gợi ý phù hợp nhất, không rập khuôn theo một công thức chung cho mọi học viên. Điều quan trọng nhất vẫn là hiểu rõ con mình, hoặc chính bản thân mình, đang thiếu gì và cần gì trước khi bỏ tiền ra đầu tư cho việc học.